MỘT SỐ BÀI TẬP NÂNG CAO NGỮ VĂN 6

Bài 1 :
Đọc BV sau và lập ra một dàn ý hợp lí :
Họa My hót .
Mùa xuân ! Mỗi khi Họa My tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự đổi thay kì diệu ?
Trời bỗng sáng thêm ra. Những luồng sáng chiếu qua các chùm lộc mới nhú, rực rỡ hơn. Những gợn sóng trên hồ hòa nhịp với tiếng Họa My hót, lấp lánh thêm . Da trời bỗng xanh xao, những làn mây trắng, trắng hơn, xốp hơn, trôi nhẹ nhàng hơn. Các loài hoa nghe tiếng hót trong suốt của Họa My chợt bừng giấc, xòe những cánh hoa đẹp, bày đủ các màu sắc xanh tươi, tiếng hót dìu dặt của Họa My giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới .
Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Họa My đã làm cho tất cả bừng giấc… Họa My thấy lòng vui sướng, cố hót hay hơn nữa .
( Võ Quảng ) .
Hướng dẫn :
Mở bài : Họa My hót gọi mùa xuân về. Mọi vật đổi thay kì diệu .
Thân bài : ( mọi vật đổi thay kì diệu ntn ? )
Trời bỗng sáng thêm ra
Chùm lộc rực rỡ hơn
Sóng trên hồ lấp lánh hơn
Da trời bỗng xanh xao
Làn mây trắng trắng hơn, xốp hơn, trôi nhẹ nhàng hơn
Các loài chim dạo khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới .
Kết bài : Tạo vật ngợi khen tiếng hót của Họa My rất kì diệu
Họa My vui sướng , cố hót hay hơn nữa .
Bài 2 :
Chỉ ra cái hay của đoạn văn sau :
Ban ở sau lưng, ban ở trước mặt, ban ở bên phải, ban ở bên trái, ban ở trên đầu, ở trên đỉnh, ban ở dưới chân, ở trong lòng lũng. Ban ngang tầm người, nhưng lại nép bên kia vực đá. Nếu không sợ sa xuống vực, cứ vừa bước vừa ngước lên, thấy mây trời cứ vờn vào nhị, vào cánh ban trong suốt. Ánh sáng như lọc qua một thứ giấy thông thảo hồng hồng. Nếu không sợ bị vấp, vừa bước vừa nhìn xuống vực sâu, thấy rừng hoa trắng như đang loãng ra trên dòng suối thăm thẳm xanh ve dưới lũng sâu. Trắng trời trắng núi một thế giới ban …
( Nguyễn Tuân ) .
Hướng dẫn (đoạn văn tham khảo):
N. Tuân đã thể hiện một lối viết tài hoa, độc đáo khi ngắm hoa ban, khi tả hoa ban. Một thế giới ban vô cùng đẹp mở ra như hiện ra trước mắt người đọc, như dẫn hồn người đi vào mộng ảo. Rừng ban Tây Bắc trong mùa xuân với vẻ đẹp huyền diệu hiện lên như vừa thực vừa ảo . Đặc biệt với cách viết : Nếu không sợ sa xuống vực………. Nếu không sợ bị vấp ……….., người đọc như đang được ngắm hoa ban , như trở thành người du khách, người lữ hành đang đi trong rừng ban nở trắng và vơi đi, quên đi những khó nhọc trên nẻo đường rừng nhiều dốc lắm vực .
N. Tuân không viết : Hoa ban trắng chiếu xuống, soi vào dòng suối trong xanh mà lại viết : Nếu không sợ bị vấp, vừa bước vừa nhìn xuống vực sâu, thấy rừng hoa trắng như đang loãng ra trên dòng suối thăm thẳm xanh ve dưới lũng sâu. Hai chữ loãng ra rất thần tình. Tác giả không hề viết suối chảy mà người đọc vẫn cảm nhận được dòng suối xanh đang mang sắc ban, hình bóng ban đi về xa … Chất thơ ttrong câu văn xuôi của N. Tuân đem đến cho ta nhiều thú vị. Nếu câu trên tác giả tả ban và mây thì câu dưới lại tả hoa ban và suối. Câu văn cân xứng như cảnh sắc thiên nhiên, tạo vật hài hòa .
Bài 3 :
Mở đầu bài thơ Nhớ con sông quê hương, nhà thơ Tế Hanh viết :
Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống dòng sồn lấp loáng .
Em hãy phân tích cái hay, cái đẹp mà em cảm nhận được từ 4 câu thơ .
Hướng dẫn :
Bước 1 :
Đọc kĩ và tìm nội dung , NT chính của đoạn thơ
ND : Giới thiệu con sông quê hương và t/c của t/g với con sông quê hương .
NT : nhân hóa – so sánh – từ gợi tả .
Bước 2 :
hai câu đầu –nhà thơ giới thiệu con sông quê hương :
Từ gợi tả màu sắc : xanh biếc
Động từ : có
Ẩn dụ : nước gương trong
Nhân hóa : soi tóc những hàng tre
hai câu cuối – tình cảm của nhà thơ với con sông quê hương :
-